Drugą fazę wyznacza XIII-wieczny kościół halowy, a trzecią – niedokończona późnogotycka fasada zachodnia z XIV/XV wieku. Jest to trójnawowy kościół halowy ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym i dwuwieżową fasadą.
Dominantą jest trzypiętrowa wieża z czerwonego piaskowca, wzniesiona w południowo-zachodnim narożniku nawy. Wewnątrz dominującą rolę odgrywają masywne, zdobione filary.
Ze względu na wielowiekowy okres budowy i nigdy nieukończoną fasadę zachodnią, katedra w Wetzlar jest zarówno unikalnym przykładem rozwoju kultury architektonicznej od XII do XVI wieku, jak i zmiennej historii gospodarczej miasta cesarskiego w tym okresie.
Epitafia wykonane są z różnych materiałów (z czerwonego piaskowca, z marmuru lahnowskiego, kamienia lawowego i pustaka żużlowego). Epitafia z piaskowca pochodzą z późnego średniowiecza i renesansu, natomiast marmur lahnowski był używany w czasach Cesarskiego Dworu Komnatowego.
Średniowieczne kamienie były pierwotnie płytami grobowymi i dlatego mają jedynie niewielką płaskorzeźbę. Najstarszym epitafium jest płyta nagrobna Richolfa Reige, radnego Wetzlar, datowana na 1362 rok. Została odkryta w posadzce podczas renowacji katedry w 1906 roku i następnie przeniesiona na ścianę północnej nawy bocznej.
Pierwotnie wszystkie epitafia w katedrze miały inskrypcje. Niektóre z nich są obecnie zniszczone przez warunki atmosferyczne, jak na przykład epitafium nieznanej kobiety zmarłej w 1599 roku, znajdujące się w piwnicy południowej wieży. Większość zachowanych epitafium ma inskrypcje łacińskie. Tylko trzy płyty mają inskrypcje w języku niemieckim.
W epitafiach wybrano różne style przedstawienia. Sześć epitafiów przedstawia postacie zmarłych naturalnej wielkości. Doskonałym przykładem jest płyta nagrobna rycerza Anzelma, znanego również jako Hun. Znajduje się ona na północnej ścianie absydy i przedstawia rycerza w tunice z mieczem. Dwa epitafia przedstawiają motywy biblijne. Epitafium małżeństwa Pusselów przedstawia Zwiastowanie Narodzenia Chrystusa. Na innym epitafium przedstawiono Adorację Ukrzyżowanego. Większość epitafiów nie zawiera jednak konkretnych wizerunków zmarłych, lecz herby rodzinne lub symbole. Na przykład epitafium Johanna Christopha von Schmitza zawiera czaszkę jako symbol śmiertelności.
Zmarli to przede wszystkim członkowie dworu cesarskiego, tacy jak Hulderich von Eyben, Erich Mauritius i Valentin Ferdinand Gudenus. Istnieją również epitafia dla dziekanów i kanoników Marienstift (kolegiaty św. Marii), a także szlachty z regionu Lahngau. Ponadto trzy epitafia poświęcone są mieszkańcom Wetzlar.
Zachodnią ścianę nawy ozdobiono na początku XIV wieku wielkoformatowym freskiem przedstawiającym Sąd Ostateczny. Chrystus w obecności Marii i Jana Chrzciciela sądzi zmarłych, którzy powstają z grobów. Za chórem organowym zachowały się figury Marii, aniołów z trąbami i trzech świętych.
W drugiej połowie XIV wieku we wnętrzu kościoła powstało kilka fresków, które odrestaurowano w 1987 roku. Prostokątny panel w północnym transepcie przedstawia duży krzyż i pięciu świętych. Postać najbardziej na prawo to święty Krzysztof. Ten niewielki obraz stanowił malowidło ołtarzowe dawnego ołtarza bocznego. W południowym transepcie, nad epitafium Huldericha von Eybena, znajduje się fresk przedstawiający kilka scen z życia Marii Magdaleny. Na ścianie południowej Trzej Królowie przedstawieni są w dwóch równych fragmentach fresku. Oba freski prawdopodobnie należały również do dwóch ołtarzy bocznych.
Grupa Ukrzyżowania. W łuku oddzielającym przejście od prezbiterium, znanym jako „Łuk Triumfalny”, znajduje się polichromowana grupa ukrzyżowania przedstawiająca Chrystusa na krzyżu, Jego matkę Marię po lewej stronie i ucznia Jana po prawej. Figury te powstały pod koniec XV wieku i pierwotnie znajdowały się w kaplicy św. Michała Archanioła. Zostały odrestaurowane i ponownie złożone w latach 80. XX wieku. Krzyż przedstawia nie tylko czaszkę, nawiązującą do miejsca ukrzyżowania Chrystusa, ale także drzewo życia, które wyrasta z korzeni i pąków.
Wcześniej obie parafie posiadały własne organy, ale oba instrumenty padły ofiarą wojennych zniszczeń w 1945 roku. Rodzina przemysłowców Leitz z Wetzlar podarowała obu parafiom wspólne organy w latach 1954/55. Są one dziełem warsztatu organowego Rudolfa von Beckeratha w Hamburgu i stylistycznie nawiązują do ideału brzmienia północnoniemieckich organów barokowych. Niedawno gruntownie odnowiony instrument posiada 49 głosów w sekcjach organów głównych, organów swell, Rückpositiv i pedałowych.
Antyżydowskie przedstawienia nie były rzadkością w średniowiecznych kościołach. Tablica umieszczona po prawej stronie portalu przez oba wyznania ma być przestrogą na przyszłość i dystansują się od tych antyżydowskich nastrojów.
Dziś targ żelazny zdobią okazałe domy z muru pruskiego. Szczególnie warta uwagi jest późnogotycka, szachulcowa kamienica przy Eisenmarkt 7, pochodząca z około 1500 roku, z wygiętymi belkami stropowymi. W latach 1690–1806 mieściła się tu apteka „Zum Goldenen Löwen” (Przy Złotym Lwie).
Innym atrakcyjnym domem przy Eisenmarkt jest „Alte Münz” (Stara Mennica) pod numerem 9. W 1599 roku dom ten został prawdopodobnie wzniesiony na miejscu średniowiecznej mennicy. Francuska inskrypcja na dłuższym boku domu sugeruje, że budowniczy prawdopodobnie należał do reformowanych uchodźców walońskich, przyjętych przez miasto Wetzlar w 1586 roku.
Stary browar. Obecny budynek został wzniesiony w 1716 roku. Na terenie posiadłości mieścił się jeden z pięciu średniowiecznych browarów miejskich, a słodownia znajdowała się w tylnym budynku. Oba budynki przylegają do murów miejskich zachodnimi szczytami.
