Zamek w Merseburgu (III)

 

Zabytkowa studnia naprzeciwko katedry z XVI wieku.

Schody prowadzące na wzgórze zamkowe

Zamek w Merseburgu (II)

W bezpośrednim sąsiedztwie zamku znajduje się katedra w Merseburgu, która wraz z zamkiem tworzy jeden zespół architektoniczny (Dom-Schloss-Ensemble). W jej obrębie mieszczą się m.in. skarbiec katedralny, archiwum i biblioteka katedralna.Na zamku w Merseburgu znajdują się także inne instytucje: administracja okręgowa Saalekreis: Zamek jest siedzibą administracji okręgowej.

Kulturhistorisches Museum (Muzeum Historii Kultury): Muzeum to, założone w 1906 roku, prezentuje historię i rozwój Merseburga od czasów prehistorycznych do współczesności, ze szczególnym uwzględnieniem okresu rezydencji książąt Saksonii-Merseburga. 

Szkoła muzyczna również ma swoją siedzibę w kompleksie zamkowym (Kreis - Musikschule Johann Joachim Quantz)

Park zamkowy w Merseburgu

Park Zamkowy w Merseburgu (Schlossgarten Merseburg) to malowniczy kompleks parkowy położony bezpośrednio nad rzeką Soławą. Jest on integralną częścią zespołu zabytkowego, w skład którego wchodzą zamek (obecnie muzeum) oraz katedra. Wstęp do samego ogrodu jest bezpłatny, co czyni go łatwo dostępnym miejscem wypoczynku. Odwiedzający mogą podziwiać tu renesansową architekturę zamku oraz bogatą roślinność. 

W parku znajduje się pomnik konny króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III.

Zamek w Merseburgu

Do zabytkowej katedry w Merseburgu przylega renesansowy zamek. Początki budowli sięgają X wieku, kiedy to król Henryk I Ptasznik założył tu umocniony dwór królewski (palatium). W 968 roku cesarz Otton I Wielki ustanowił w Merseburgu siedzibę biskupstwa, co podniosło rangę zamku do centrum religijnego i politycznego regionu. Przez stulecia zamek gościł licznych władców Świętego Cesarstwa Rzymskiego, będąc ważnym punktem postojowym podczas ich podróży. Gruntowna przebudowa obiektu w stylu późnogotyckim rozpoczęła się w 1470 roku z inicjatywy biskupa Thilo von Trotha. W XVII wieku, po sekularyzacji biskupstwa, zamek stał się rezydencją książąt z bocznej linii rodu Wettynów – Saksonia-Merseburg. To właśnie w tym okresie budowla zyskała swój obecny, okazały, renesansowy wygląd z charakterystycznymi wieżami i szczytami. Po kongresie wiedeńskim w 1815 roku Merseburg przeszedł pod panowanie Prus, a zamek stał się siedzibą administracji nowej prowincji Saksonii. Podczas II wojny światowej zamek doznał poważnych uszkodzeń, jednak po wojnie został pieczołowicie odbudowany i przywrócony do dawnej świetności.

Zamek Wartburg - niemiecki symbol narodowy?

Zamek Wartburg, znajdujący się w Turyngii (Niemcy) w pobliżu miasta Eisenach, został wybudowany prawdopodobnie w 1067 przez hrabiego Ludwika Skoczka z rodu Ludowingów. Był jednym z centrów średniowiecznej poezji niemieckiej – przebywali na nim min. Wolfram z Eschenbach (twórca Parsifala) oraz Walther von der Vogelweide. W latach 1221–1227 na zamku mieszkała św. Elżbieta z Turyngii, patronka zakonu elżbietanek i III zakonu św. Franciszka. Po wygaśnięciu dynastii Ludowingów w połowie XIII wieku zamek przeszedł we władanie dynastii Wettynów i stracił na znaczeniu.

Aby ocalić Marcina Lutra od prześladowań Fryderyk III Mądry upozorował napad na niego i jego śmierć, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył na zamku w Wartburgu. W tym odosobnieniu spędził Luter w sumie 10 miesięcy, a w trakcie pobytu tam przekładał psalmy i dokonał tłumaczenia z greckiego na język niemiecki Nowego Testamentu. Na zamku przebywał wielokrotnie Johann Wolfgang von Goethe, uważany za najwybitniejszego poetę niemieckiego. Zamek uchodził w XIX wieku za jeden z niemieckich symboli narodowych.

18 października 1817 na zamku odbyła się demonstracja radykalnych patriotów niemieckich, głównie studentów, pod nazwą Wartburgfest. Podczas świętowania trzechsetnej rocznicy rozpoczęcia reformacji przez Marcina Lutra, studenci, dokonując symbolicznej egzekucji, wrzucili do ogniska symbole władzy oraz „nieniemieckie” książki, na przykład Kodeks Napoleona.

Od 1999 roku zamek znajduje się na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Die in Thüringen (Deutschland) nahe der Stadt Eisenach gelegene Wartburg wurde vermutlich 1067 von Graf Ludwig Skoczek aus der Familie Ludowing erbaut. Es war eines der Zentren der mittelalterlichen deutschen Poesie - Wolfram von Eschenbach (Schöpfer des Parsifal) und Walther von der Vogelweide hielten sich dort auf. In den Jahren 1221–1227 wurde St. Elisabeth von Thüringen, Patronin des Elisabethanischen Ordens und des Dritten St. Francis. Nach dem Ende der Ludowinger Mitte des 13. Jahrhunderts ging die Burg in den Besitz der Wettiner über und verlor an Bedeutung.

Um Martin Luther vor der Verfolgung zu bewahren, inszenierte Friedrich III. der Weise einen Überfall auf ihn und seinen Tod und versteckte ihn dann unter dem Decknamen des Ritters Georg auf der Wartburg. Insgesamt 10 Monate verbrachte Luther in dieser Abgeschiedenheit, während seines Aufenthaltes übersetzte er die Psalmen und übersetzte das Neue Testament aus dem Griechischen ins Deutsche. Johann Wolfgang von Goethe, der als der größte deutsche Dichter gilt, weilte viele Male im Schloss. Die Burg galt im 19. Jahrhundert als eines der deutschen Nationalsymbole.

Am 18. Oktober 1817 fand in der Burg eine Demonstration radikaler deutscher Patrioten, hauptsächlich Studenten, statt, die als Wartburgfest bezeichnet wurde. Anlässlich der Feierlichkeiten zum 300. Jahrestag des Reformationsbeginns durch Martin Luther warfen Studenten in einer symbolischen Hinrichtung Machtsymbole und „nichtdeutsche“ Bücher, wie den Napoleonischen Kodex, ins Freudenfeuer.

Seit 1999 steht die Burg auf der UNESCO-Liste des Weltkulturerbes.

Muzeum Serbołużyckie w Budziszynie (Serbski Muzej)

W 1782 r. wybudowano na terenie zamku w Budziszynie magazyn solny. Po przeniesieniu zapasów soli w 1835 r. utworzono tu Królewski Saksoński Sąd Apelacyjny, najwyższą władzę sądowniczą Górnych Łużyc oraz zarząd okręgu i królewski urząd . W 1869 roku budynek został odnowiony. Sala, ozdobiona neoklasycystycznymi malowidłami ściennymi, była wykorzystywana do rozpraw sądu przysięgłych. Sąd apelacyjny, przemianowany w 1879 r. na sąd okręgowy, działał tu do 1907 r.  W czasach nazistowskich budynek był siedzibą gestapo. 

Od 1974 r. mieści się tu Muzeum Historii i Kultury Serbołużyckiej, od 1988 r. pod historyczną nazwą „Serbski muzej”. Budynek został ostatnio gruntownie odnowiony i przebudowany w latach 2000-2002.

Blankenberg - ruiny zamku w dolinie Sieg

Widoczny z daleka, wysoko na skalistym zboczu nad rzeką Sieg, jest średniowieczny zamek Blankenberg. Hrabiowie Sayn wybrali doskonałe miejsce na budowę swojego zamku (1150-1180): Fortyfikacje na niezalesionej „pustej” górze umożliwiły panom zamku zabezpieczenie dostępu do  swoich posiadłości w dolinie Sieg, Bergisches Land, Westerwald i Siebengebirge. 

Dziś zamek główny tej ważnej nadreńskiej twierdzy znajduje się pod opieką miasta Hennef. Miasto Blankenberg zawdzięcza swoje początki zamku zbudowanemu przez hrabiów Heinricha II i Eberharta II von Sayn na skalistym zboczu nad rzeką Sieg. Na początku XIII wieku zamek, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1181 roku, uczynili swą ulubioną rezydencją. Zamek główny, podzamcze i oddzielone od kompleksu zamkowego stare miasto, zajmujące obszar 1,6 hektara, zostały rozplanowane na grzbiecie góry w XII wieku. W 1247 Blankenberg przypadł rodzinie Heinsbergów. W 1363 roku zamek i miasto Blankenberg przeszły w ręce hrabiów Berg. 

Po zniszczeniu w wojnie trzydziestoletniej w XVII wieku miasto Blankenberg podupadło. W czasach francuskich w 1805 r. osada utraciła prawa miejskie w 1805 roku i została przydzielona do „Hennef” jako gmina wiejska. Dopiero w połowie XIX wieku miłośnicy historii odkryli „klejnot" w dolinie Sieg.

 Dziś zachowały się tylko pozostałości dawnego zamku głównego, budynek bramny i nieliczne pozostałości podwójnej kaplicy. Od strony południowej znajduje się potężna wieża bastionowa z XV wieku, a od strony północnej okrągły donżon. Ze względu na położenie na wzniesieniu na szczycie skalistej ostrogi z imponującym widokiem na dolinę Siegu, zamek przyciąga dziś wielu turystów. Na przedzamczu zachowała się potężna okrągła wieża i wysoki mur obronny oraz wieża bramna. Przedzamcze jest jednak własnością prywatną i nie jest udostępniona do zwiedzania. 

Wieża Macieja w Budziszynie

Wieża Macieja (Matthiasturm - Bautzen), po górnołużycku Maćijowa wěža, jest wieżą bramną zamku w Budziszynie i głównym wejściem na jego teren, czyli do Ortenburga.

Wieża powstała podczas szeroko zakrojonych prac budowlanych w latach 1483-1486, jako jedyne znaczące wejście do zamku. Wieniec ścienny u góry bramy, otoczony czerwoną ramką, jest późniejszym dodatkiem. Nazwa wieży wywodzi się od węgierskiego króla Macieja Korwina (1443-1490), który rządził w Łużycach i przeprowadził przebudowę zamku w Budziszynie.

Pierwotnie zamek był oddzielony od miasta fosą. Prostokątne wnęki w dolnym murze wieży nadal dają wyobrażenie o położeniu i wielkości mostów zwodzonych na Schloßstraße. Przed bramą znajdował się most zwodzony, który prowadził nad górną fosą. Dopiero pod koniec XVIII wieku zasypano fosę i jednocześnie przebito w murze drugą, obecną główną bramę, naprzeciw placu zamkowego.

Na wieży znajduje się rzeźba powstała w 1486 roku, na której południowo-niemiecki mistrz umieścił  podobiznę króla Macieja Korwina. Od 1469 do 1490 r. Maciej był czeskim kontrkrólem i władcą sąsiednich krajów czeskich, w tym Łużyc. Herby na pomniku po prawej stronie to od góry herby Galicji, Hunyadów i Luksemburgów, a po lewej herb Styrii, Austrii, Śląska i Łużyc. Dwa czteropolowe herby sojusznicze nad królem przedstawiają po prawej stronie Węgry i Dalmację, a po lewej Czechy i Morawy. 

W sieni umieszczono także herb książęcy Zygmunta Jagiełły, namiestnika Górnych Łużyc w latach 1504-1506, późniejszego króla Polski. Został wydobyty z terenu zamku w 1925 roku i umieszczony w Bramie Macieja i jest jedyną zachowaną monumentalną płaskorzeźbą herbu Zygmunta.

Po wejściu na dziedziniec Ortenburga przez bramę w Wieży Macieja, pod oknem po lewej stronie widać dwie kamienne głowy wmurowane w zewnętrzny mur Ortenburga. Są to prawdopodobnie pozostałości dwóch posągów znalezionych w gruzach po ciężkich pożarach podczas przebudowy zamku w latach 1483-86. Według legendy żywcem zamurowano w tym miejscu mnicha z klasztoru franciszkanów w Budziszynie oraz zakonnicę z Pragi. Mówi się, że jako nastolatkowie poczuli do siebie głębokie uczucie, ale zostali rozdzieleni przez rodziców i wysłani do różnych klasztorów. Mimo to oboje znaleźli sposób, by się zobaczyć i spotykać potajemnie. Po odkryciu związku między nimi zostali zamurowani we wspomnianym miejscu.

Ortenburg - Zamek w Budziszynie

 

Wczesna historia budowy Ortenburga w Budziszynie jest niejasna. Uważa się, że jego budowa miała miejsce w X wieku i był to punkt wyjścia do rozwoju miasta. W okresie panowania cesarza Ottona I kompleks rozbudowano w zamek graniczny. Oblężenie Budziszyna przez husytów w latach 1429 i 1431 oraz powtarzające się pożary (1401, 1441) spowodowały tak poważne zniszczenia pierwotnego zamku, że z trudem funkcjonował on jako ośrodek administracyjny. Dlatego król węgierski Maciej Korwin, który w 1479 roku ponownie zabezpieczył ziemie koronne Czech, w tym dzisiejsze Górne Łużyce, nakazał swojemu landwójtowi Georgowi von Steinowi przebudowę zamku w Budziszynie. W latach 1483-86 wybudowano od podstaw trójskrzydłowy budynek główny z wieżą bramną Macieja w stylu późnogotyckim. 

 W czasie wojny trzydziestoletniej, podczas dwóch szwedzkich oblężeń z 1621 r.  i 1639 r. zamek został ponownie poważnie uszkodzony i odbudowany po 1648 r. W 1698 r. duże, efektowne renesansowe szczyty wzniósł Ezechiel Eckhardt według planów Martina Pötzscha. 

W 1782 r. zasypano fosę od wschodu, wybudowano drugie wyjście do miasta i magazyn solny. W latach 1832-1932 miał tu swoją siedzibę starosta jako najwyższy organ rządowy saskich Łużyc Górnych, a w kwietniu i maju 1945 r. miejscowy dowódca niemieckiego Wehrmachtu, który wycofał się nawet na zamek przed nacierającą Armią Czerwoną. Od 1990 roku przeprowadzono renowacje, które zakończyły się utworzeniem siedziby dla Saksońskiego Wyższego Sądu Administracyjnego w 2002 roku.

 

Burgwasserturm (Hrodowa wodarnja), czyli zamkowa wieża wodna w Budziszynie

 

Zamkowa wieża wodna (ciśnień) to najstarsza część kompleksu zamkowego w Budziszynie. Została zbudowana około 1400 roku w celu zaopatrzenia zamku w wodę. Po przesunięciu Szprewy w 1535 r. wieża ciśnień straciła swoje pierwotne znaczenie i stała się wieżą obronną. 

Budynek łączący wieżę z dziedzińcem służył od 1740 roku jako więzienie. Wśród przetrzymywanych byli przywódcy łużyckich band rabusiów, Johannes Karasek (1800-1803) i Wenzel Kummer, tzw. „czeski Wenzel” (1813-1815). Około 1900 roku więzienie zostało rozwiązane. W walkach wiosną 1945 r. zniszczeniu uległo wnętrze i dach wieży.

Ruiny zamku Windeck (Sieg)

 

Ruiny zamku Windeck znajdują się na Schlossberg, w powiecie Rhein-Sieg, w Niemczech. Ponad 800-letnie ruiny zamku są wizytówką miejscowości Windeck w dolinie rzeki Sieg. Obiekt znajduje się na wysokości około 210 m n.p.m. i rozciąga się z niego wspaniały widok w pogodny dzień.

Za inicjatorów założenia zamku uważani są landgrafowie Turyngii. Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1174 roku, wtedy zamek został przekazany hrabiom Berg w lenno. W 1267 roku udało im się wreszcie zakupić sąsiedni zamek Alt-Windeck, dzięki czemu mieli dwie ważne bazy w środkowym biegu rzeki Sieg. Od połowy XIII wieku zamek stanowił centrum administracyjne na tym terytorium hrabiów, a od końca XIV wieku książąt Berg. Zamek pełnił funkcję  bazy wojskowej i ważny zamek graniczny księstwa Berg przeciwko konkurencyjnego terytorium hrabiów Sayn. W XV i XVI wieku zamek był często używany jako zastaw. W czasie wojny trzydziestoletniej zamek był wielokrotnie zdobywany i okupowany przez wojska wroga. W 1646 r. zamek zniszczyły wojska szwedzkie. Ostatecznego zniszczenia kompleksu dokonały w 1672 roku wojska francuskie. Od tego momentu mieszkańcy okolicznych wiosek traktowały zamek jako źródło zaopatrzenia w kamień i materiały budowlane. 

Starosta powiatu Waldbröl, Oskar Danzier,  w 1852 r. nabył ruiny, od pruskiej administracji  i kazał wybudować dworek w południowo-wschodniej części głównego obszaru zamkowego. Po przejściu posiadłości w ręce rodziny Caminneci dwór został rozbudowany. W czasie II wojny światowej 1 kwietnia 1945 r. dzieła zniszczenia dokonał amerykański ogień artyleryjski.

Nowy "zamek smoka" - Schloss Drachenburg

widok na zamek z kierunku południowo-wschodniego

Drachenburg

Taras Wenus, z fontanną w kształcie kolumny z Wenus

Rzeźba złotego jelenia przed zamkiem

widok od strony Renu

Niedaleko ruin Drachenfels w Koenigswinter na tej samej górze, choć niższym jego wzniesieniu, znajduje się kolejny zamek Drachenburg (Smoczy zamek). Został on wybudowany znacznie później, bo w XIX wieku i to w rekordowym tempie: w przeciągu trzech lat (1882-4). Budowla została zrealizowana w stylu historycznym (neoromańskim) jako reprezentacyjna siedziba słynnego finansisty, maklera giełdowego, a później barona Stephana von Sartera, który do bogactwa doszedł w związku z budową kanału sueskiego. Na zewnątrz widzimy mury przypominające średniowieczną architekturę, a wnętrze skrywa XIX-wieczną technikę i jej nowinki. Sarter jednakże nigdy w zamku nie zamieszkał. Po jego śmierci właściciele zmieniali charakter i funkcję budowli. Zamek stał się hotelem z restauracją, katolicką szkołą z internatem (1931-8), a potem szkołą szkolącą narodowo-socjalistyczne kadry (Adolf-Hitler-Schule - 1941-2). W czasie wojny park pokrywały umocnienia oraz działka przeciwlotnicze. Dziś zamek, który został wpisany do rejestru zabytków, pełni funkcje muzealne.

Zamek Eltz

wejście główne do zamku

zamek umieszczony jest na górze

sylwetka zamku Eltz

W jednej z pierwszych moich wypraw po Niemczech, jeszcze w moich czasach studenckich, zwiedziłem dolinę Mozeli i zobaczyłem zamek Eltz. Ta warownia to historyczna siedziba rodu von Eltz, znana przed 1157 rokiem. Dzięki swojej malowniczej architekturze i położeniu jest jedną z ważniejszych w Nadrenii atrakcji turystycznych i wybitnym przykładem późnogotyckiej architektury świeckiej w Niemczech. Zamek ulokowano w pobliżu szlaku handlowego łączącego żyzne tereny Mainfeld z portami rzecznymi na Mozeli. Okoliczne tereny otrzymał z rąk cesarza Fryderyka Barabarossy Rudolf von Eltz, i od jego nazwiska pochodzi nazwa warowni. Ekspansja rodu von Eltzów spowodowała lokalne konflikty z wlaścicielami sąsiednich włości. W 1333 roku zamek Eltz był oblegany przez rycerstwo arcybiskupa Trewiru, Baldwina. Świadectwem tego oblężenia są ustawione na jednym z dziedzińców wielkie kamienie, które wystrzeliwano z katapult. Również w okresie nowożytności wpływy rodu Eltzów były znaczne: byli reprezentantami największych arcybiskup Rzeszy: Moguncji i Trewiru oraz sprawowali funkcję elektorów Rzeszy. W dobie reformacji Eltzowie wspierali obóz katolicki. Jakub III von Eltz, arcybiskup Trewiru (1567-81) był jednym z uczestników soboru trydenckiego. Apogeum wpływów rodzina osiągnęła w I połowie XVIII w. za panowania Filipa Karola, duchowego przywódcy niemieckich katolików. Bogate włości rodu znajdowały się na terenie całych Niemiec: a zwłaszcza w okolicach pobliskiej Koblencji i Wuerzburga. W XVIII w. Eltzowie zakupili leżący niedaleko Belgradu Vukovar za sumę 175 tys. reńskich guldenów. Podczas wojny o Palatynat (1688-89) zamek uległ zniszczeniom, które wkrótce naprawiono. W latach wojen napoleońskich (1794-1815) warownia jest okupowana przez wojska francuskie, przebywa w nim komendant oddziału okupującego Koblencję. Obecny kształt położonej na wysokim wzgórzu zamku-warowni jest wynikiem wielu faz budowy od XII do XVIII wieku oraz gruntownej konserwacji pod koniec XIX wieku. Nawarstwienie poszczególnych budynków tworzących zamek, liczne, typowe dla późnego gotyku wykusze, wieże, kominy, nieregularne przybudówki oraz położenie uczyniły zamek Eltz budowlą o wysokich walorach estetycznych. Ciekawostką jest fakt, że zamek nigdy nie został zdobyty oraz swego czasu znalazł się na banknotach o nominale 500 marek.