poniedziałek, 28 lipca 2025

Kościół św. Jakuba Starszego w Goslarze (I)


Kościół św. Jakuba Starszego to zabytkowa świątynia na starówce w Goslarze. Parafia rzymsko-katolicka należy do diecezji Hildesheim. Kościół św. Jakuba jest drugim najstarszym kościołem założonym w Goslarze, po kolegiacie św. Szymona i Judy (Goslarer Dom). Podczas gdy kolegiata była symbolem władzy cesarskiej, kościół św. Jakuba został zbudowany z inicjatywy biskupa Hezilosa z Hildesheim (panującego w latach 1054–1079), aby zademonstrować obecność biskupa na wschodnim krańcu diecezji, w pobliżu pałacu cesarskiego. Dokument Hezilosa poświadcza istnienie kościoła w 1073 roku. 

Jednocześnie kościół św. Jakuba mógł być również kościołem miejskim od samego początku. Patronat św. Jakuba sugeruje, że jego fundatorami byli zamożni pielgrzymi na drodze św. Jakuba. W późnym średniowieczu kościół św. Jakuba ustąpił znaczeniu młodszemu i większemu kościołowi targowemu św. Kosmy i Damiana. Kościół św. Jakuba stał się teraz kościołem cechów rzemieślniczych. W XVI wieku kościół św. Jakuba dał decydujący impuls do przyjęcia wiary luterańskiej w mieście. W 1529 roku delegacja z Goslar udała się do Marcina Lutra i otrzymała od niego list poparcia wraz z wezwaniem do umiarkowania i niestosowania przemocy. Wraz z ordynacją kościelną Nikolausa Amsdorfa z 1531 roku wszystkie kościoły w mieście stały się luterańskie. Następnie kościół św. Jakuba został przydzielony parafii przy rynku i tymczasowo służył wyłącznie do nabożeństw pogrzebowych. 

Od XVIII wieku katolicy zaczęli ponownie osiedlać się w Goslarze. Nabożeństwa katolickie odbywały się jedynie poza miastem, w klasztorach augustianów w Riechenbergu i Grauhofie. Sekularyzacja w 1803 roku przyniosła kres tym klasztorom. W tym samym roku rząd pruski przekazał kościół św. Jakuba katolikom. Kościół otrzymał wyposażenie z kasowanych klasztorów. W 1805 roku ksiądz Godehard Ontrup odprawił pierwszą mszę. Industrializacja w XIX wieku spowodowała wzrost miasta, a wraz z nim społeczności katolickiej. Wysiedlenia ludności ze wschodu po II wojnie światowej przyniosły gwałtowny wzrost katolików. 

Obecnie parafia św. Jakuba Starszego, z trzema kościołami filialnymi w Grauhof, Jürgenohl i Oker, liczy blisko 6000 wiernych. 

Kościół św. Jakuba z XI wieku był wczesnoromańską, trójnawową bazyliką filarową z płaskim dachem, transeptem, apsydą główną i dwiema apsydami bocznymi. W XII wieku otrzymał westwerk, który zachował się do dziś. Jest to rzeźbiarsko zdobiona bryła z dwiema dwupiętrowymi, ośmiokątnymi i stożkowymi wieżami. Wewnątrz znajduje się galeria patrona (obecnie mieszcząca organy). 

Około 1250 roku płaski sufit nawy głównej został zastąpiony sklepieniem kolebkowym. Do istniejących filarów dodano wzmocnienia i żebra, aby go podtrzymać, a także stworzono ozdobne kapitele w stylu późnoromańskim i wczesnogotyckim. Wkrótce potem chór i apsyda zostały zburzone, a na ich miejsce zbudowano większy i wyższy chór gotycki z wielobocznym sklepieniem i maswerkowymi oknami.

Najgłębsza zmiana nastąpiła między 1506 a 1512 rokiem, kiedy nawę główną w stylu bazylikowym przekształcono w kościół halowy poprzez wyburzenie starych naw bocznych i budowę szerszych i wyższych. Nowy portal południowy został podkreślony misternie zaprojektowanym przedsionkiem. Różne remonty przeprowadzone w połowie XVIII wieku przyniosły dalsze zmiany w wyglądzie kościoła. Nad nawą główną położono ciągły dach, a pozostałe szczyty transeptu usunięto. Aby poprawić oświetlenie, usunięto maswerki ze wszystkich okien.

Kościół św. Jakuba szczyci się bogatym barokowym wyposażeniem pochodzącym z rozwiązanego klasztoru Riechenberg. Należą do niego ołtarz główny i dwa ołtarze boczne, konfesjonał oraz ławki. Najstarszym elementem wyposażenia jest późnogotycka Pieta (Hans Witten, 1520). Chrzcielnica, ambona i renesansowy prospekt organowy pochodzą z okresu luterańskiego.






Potężna baszta Zwinger w Goslar


Zwinger w Goslarze to wieża obronna i część fortyfikacji dawnego miasta cesarskiego Goslar. Znajduje się w południowej części miasta i została zbudowana w 1517 roku. Fortyfikacje miejskie wymagały szczególnej ochrony w postaci potężnej wieży artyleryjskiej. Z murami o grubości 6,5 metra u dołu, średnicy 26 metrów i wysokości 20 metrów, Zwinger jest jedną z najpotężniejszych wież obronnych w Europie. Obok znajduje się tani parking, z którego jest blisko do starówki Goslar.



niedziela, 27 lipca 2025

Pomnik upamiętniający niemieckich jeńców wojennych z czasu II wojny światowej w Goslarze


W centrum Goslar, niedaleko pałacu cesarskiego (Kaiserpfalz), stoi ogromny posąg autorstwa prof. Fritza Theilmanna, zatytułowany „Griff in die Freiheit” (Uchwyć wolność). Dzieło powstało w 1955 roku na zlecenie Stowarzyszenia powracających, jeńców wojennych i rodzin osób zaginionych w Niemczech. Figura na kamiennym cokole wspina się na drut kolczasty ogrodzenia obozu jenieckiego, stając się symbolem byłych niemieckich jeńców wojennych z czasu II wojny światowej. 

Kilka metrów bliżej znajduje się kamień upamiętniający Niemców wypędzonych po zakończeniu wojny.

Hospicjum Wielki Święty Krzyż w Goslarze


Budynek Wielkiego Świętego Krzyża w Goslarze został wzniesiony w 1254 roku jako hospicjum. Oferował nocleg oraz wyżywienie potrzebującym, chorym i sierotom, a także pielgrzymom i innym podróżnym. Wielki Święty Krzyż to najstarsza zachowana budowla miejska w Niemczech. Został założony z politycznym zamiarem wypędzenia krzyżaków i ich szpitala z miasta. Działka została wykorzystana do budowy potężnego budynku halowego. Dziś w ośmiu pomieszczeniach miejscowi rzemieślnicy sprzedają swoje prace. Wiele elementów romańskich, takich jak okna i kaplica poświęcona Janowi Chrzcicielowi, zachowało się do dziś. Cechą szczególną budynku jest to, że w bocznym skrzydle znajdują się współczesne mieszkania dla osób starszych, dzięki czemu budynek nadal spełnia swoją funkcję społeczną 750 lat po założeniu.





















sobota, 26 lipca 2025

Kościół kolegiacki w Goslarze (Goslarer Dom)


Kościół nazywany jest błędnie jako katedra w Goslarze, bowiem nie była to właściwie siedziba biskupa, ale był kościołem kolegiackim pod wezwaniem świętych Szymona i Judy w Goslarze w Niemczech. Został zbudowany w latach 1040–1050 jako część dzielnicy pałacowej. Do dziś zachowała się jedynie kruchta północnego portalu. W XIX wieku budowla została rozebrana w celu zdobycia materiału budowlanego. Był to kościół kanoników benedyktyńskich. 














wtorek, 26 grudnia 2023

Arsenał w Berlinie - największy na terenie Prus


 Zeughaus, Arsenał,  Zbrojownia w Berlinie jest najstarszym zachowanym obiektem przy tej alei Unter den Linden, ponadto jest uważany za najbardziej znaczący przykład barokowej architektury w stolicy Niemiec. Zbudowany w latach 1695-1730 budynek był największym arsenałem na terenie Brandenburgii-Prus. Od 2006 roku w gmachu mieści się stała ekspozycja Niemieckiego Muzeum Historycznego.

Das Zeughaus in Berlin ist das älteste erhaltene Gebäude an der Straße Unter den Linden und gilt als das bedeutendste Beispiel barocker Architektur in der deutschen Hauptstadt. Das Gebäude wurde zwischen 1695 und 1730 erbaut und war das größte Arsenal in Brandenburg-Preußen. Seit 2006 beherbergt das Gebäude die Dauerausstellung des Deutschen Historischen Museums.

The Zeughaus, Arsenal, Armoury in Berlin is the oldest surviving building on this avenue Unter den Linden, and is also considered the most significant example of Baroque architecture in the German capital. Built between 1695 and 1730, the building was the largest arsenal in Brandenburg-Prussia. Since 2006, the building has housed the permanent exhibition of the German Historical Museum.

wtorek, 7 listopada 2023

Kościół Pamięci w Berlinie


Popularnie nazywany jest Kościołem Pamięci (wł. Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche) został zniszczony w czasie bombardowań alianckich w 1943 roku, obecnie jest symbolem zniszczeń wojennych w Berlinie.

It is popularly called the Memorial Church (Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche), it was destroyed during Allied bombing in 1943, and is now a symbol of war destruction in Berlin.

Sie wird im Volksmund Gedächtniskirche (italienisch: Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche) genannt, wurde 1943 bei einem Bombenangriff der Alliierten zerstört und ist heute ein Symbol der Kriegszerstörung in Berlin.

czwartek, 19 października 2023

Stadion Olimpijski w Berlinie

 

Olympiastadion w berlińskiej dzielnicy Charlottenburg powstał dla organizacji igrzysk olimpijskich w 1936 roku. 

The Olympiastadion in Berlin's Charlottenburg district was built to host the 1936 Olympic Games.

Das Olympiastadion im Berliner Bezirk Charlottenburg wurde für die Olympischen Spiele 1936 errichtet.

czwartek, 7 września 2023

Kolumna zwycięstwa (Siegessaule) w Berlinie


 Słynna kolumna zwycięstwa w Berlinie (Siegessaule) - to tu w maju 1945 roku polscy żołnierze wywiesili białoczerwoną flagę po zdobyciu Berlina. Poznajcie historię kolumny zwycięstwa.

sobota, 2 września 2023

Zabytkowe kościoły Budziszyna

 
Zwiedzając Budziszyn (Bautzen) warto odwiedzić kościoły tego zabytkowego miasta Łużyc. W powyższym filmiku pokazuje kościoły, które odwiedziliśmy. Zapraszam do obejrzenia filmu.

wtorek, 29 sierpnia 2023

sobota, 15 lipca 2023

Fragment Holandii w Niemczech - Dzielnica Holenderska w Poczdamie (Holländisches Viertel)


 W latach 1733–1742 w Poczdamie powstało osiedle dla rzemieślników holenderskich ściąganych do pracy przy rozbudowie miasta. Architektonicznie przypomina miasta i zabudowę holenderską z tego okresu.

sobota, 22 kwietnia 2023

Zamek Wartburg - niemiecki symbol narodowy?


Zamek Wartburg, znajdujący się w Turyngii (Niemcy) w pobliżu miasta Eisenach, został wybudowany prawdopodobnie w 1067 przez hrabiego Ludwika Skoczka z rodu Ludowingów. Był jednym z centrów średniowiecznej poezji niemieckiej – przebywali na nim min. Wolfram z Eschenbach (twórca Parsifala) oraz Walther von der Vogelweide. W latach 1221–1227 na zamku mieszkała św. Elżbieta z Turyngii, patronka zakonu elżbietanek i III zakonu św. Franciszka. Po wygaśnięciu dynastii Ludowingów w połowie XIII wieku zamek przeszedł we władanie dynastii Wettynów i stracił na znaczeniu.

Aby ocalić Marcina Lutra od prześladowań Fryderyk III Mądry upozorował napad na niego i jego śmierć, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył na zamku w Wartburgu. W tym odosobnieniu spędził Luter w sumie 10 miesięcy, a w trakcie pobytu tam przekładał psalmy i dokonał tłumaczenia z greckiego na język niemiecki Nowego Testamentu. Na zamku przebywał wielokrotnie Johann Wolfgang von Goethe, uważany za najwybitniejszego poetę niemieckiego. Zamek uchodził w XIX wieku za jeden z niemieckich symboli narodowych.

18 października 1817 na zamku odbyła się demonstracja radykalnych patriotów niemieckich, głównie studentów, pod nazwą Wartburgfest. Podczas świętowania trzechsetnej rocznicy rozpoczęcia reformacji przez Marcina Lutra, studenci, dokonując symbolicznej egzekucji, wrzucili do ogniska symbole władzy oraz „nieniemieckie” książki, na przykład Kodeks Napoleona.

Od 1999 roku zamek znajduje się na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Die in Thüringen (Deutschland) nahe der Stadt Eisenach gelegene Wartburg wurde vermutlich 1067 von Graf Ludwig Skoczek aus der Familie Ludowing erbaut. Es war eines der Zentren der mittelalterlichen deutschen Poesie - Wolfram von Eschenbach (Schöpfer des Parsifal) und Walther von der Vogelweide hielten sich dort auf. In den Jahren 1221–1227 wurde St. Elisabeth von Thüringen, Patronin des Elisabethanischen Ordens und des Dritten St. Francis. Nach dem Ende der Ludowinger Mitte des 13. Jahrhunderts ging die Burg in den Besitz der Wettiner über und verlor an Bedeutung.

Um Martin Luther vor der Verfolgung zu bewahren, inszenierte Friedrich III. der Weise einen Überfall auf ihn und seinen Tod und versteckte ihn dann unter dem Decknamen des Ritters Georg auf der Wartburg. Insgesamt 10 Monate verbrachte Luther in dieser Abgeschiedenheit, während seines Aufenthaltes übersetzte er die Psalmen und übersetzte das Neue Testament aus dem Griechischen ins Deutsche. Johann Wolfgang von Goethe, der als der größte deutsche Dichter gilt, weilte viele Male im Schloss. Die Burg galt im 19. Jahrhundert als eines der deutschen Nationalsymbole.

Am 18. Oktober 1817 fand in der Burg eine Demonstration radikaler deutscher Patrioten, hauptsächlich Studenten, statt, die als Wartburgfest bezeichnet wurde. Anlässlich der Feierlichkeiten zum 300. Jahrestag des Reformationsbeginns durch Martin Luther warfen Studenten in einer symbolischen Hinrichtung Machtsymbole und „nichtdeutsche“ Bücher, wie den Napoleonischen Kodex, ins Freudenfeuer.

Seit 1999 steht die Burg auf der UNESCO-Liste des Weltkulturerbes.

sobota, 18 marca 2023

Kościół św. Katarzyny w Blankenberg koło Hennef


Rzymskokatolicki kościół parafialny św. Katarzyny jest wizytówką miasta Blankenberg koło Hennef, w Niemczech. Początek budowy można datować na rok 1245; czyli rok nadania praw miejskich przez hrabów von Sayn. Początkowo był to kościół klasztorny norbertanek w obrębie murów miejskich, potem przejęty przez cystersów. Kościół klasztorny został podniesiony do rangi samodzielnego kościoła parafialnego w 1248 roku. W XVII wieku konieczna stała się przebudowa kościoła, prawdopodobnie wskutek zniszczeń powstałych w wyniku ostrzału miasta w czasie wojny trzydziestoletniej. W 1983 roku kościół stanął w płomieniach i częściowo spłonął. Cennym zabytkiem kościoła są freski. Przedstawiają: koronacja Maryi w prezbiterium, obrazy świętych, pochówek świętej Katarzyny oraz serię obrazów z legendy o Świętej Katarzynie. Wartościowe są także organy, pierwsze zbudował w 1746 organmistrz Balthasar König z Kolonii.

środa, 8 marca 2023

Pomnik Wielkiego Elektora w Berlinie-Charlottenburgu


Pomnik konny Wielkiego Elektora w Berlinie przedstawia elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma, który stał się znany jako Wielki Elektor 
(1620-1688). Jest to jedno z najważniejszych dzieł rzeźby barokowej. Pracę rozpoczął w 1696 roku Andreas Schlüter, wezwany do Berlina ze służby królowi polskiemu przez elektora Fryderyka III, późniejszego króla pruskiego Fryderyka I. Rzeźbiarz stworzył w latach 1697/98 model pomnika konnego, który przedstawia ojca klienta. Pomnik został odlany z brązu przez Johanna Jacobiego w 1700 roku. W 1703 r. wzniesiono go na dawnym Moście Długim (dziś Rathausbrücke) z nawiązaniami osiowymi do Pałacu Berlińskiego, starej katedry i dawnych stajni królewskich.

Pomnik konny Wielkiego Elektora jest wzorowany na konnym pomniku cesarza Marka Aureliusza. Ma 5,60 m wysokości, z czego 2,90 m to figura z brązu, a 2,70 m cokół.  Pomnik jest wykonany z patynowanego brązu na podstawie z białego marmuru. Wielki Elektor siedzi na swoim kroczącym koniu, nosi antyczną rzymską zbroję, ale także współczesną perukę pełnej długości. W lewej ręce trzyma wodze, a w prawej ręce buławę, na siodle po lewej stronie wisi berło. Z prawej strony płaskorzeźba z alegorycznym przedstawieniem Elektoratu, otoczona personifikacją Szprewy, Geniuszem Pokoju z planem Długiego Mostu przed Pałacem Berlińskim. Po lewej stronie płaskorzeźba z personifikacją królewskości przed alegorią wiary, Herkulesa (siły) i Mucius Scaevola (męstwa). Na froncie tabliczka inskrypcyjna z kartuszem herbowym. 

U dołu pomnika czterech przykutych łańcuchami niewolników na marmurowych cokołach z których emanuje wiele niepokoju. Należy ich rozumieć jako uosobienie pokonanych przez Elektora wrogów (Szwecji, Francji, Imperium Osmańskiego i Polski).

 Ze względu na nasilające się naloty alianckie na Berlin pod koniec II wojny światowej rzeźba została w 1943 roku przetransportowana barką do portu Ketzin/Hawela i zabezpieczony. Po zakończeniu wojny pomnik miał zostać przetransportowany drogą wodną z powrotem do Berlina. Zimą 1947/48 ciężka rzeźba konna zatonęła wraz z czterema rzeźbami niewolników w jeziorze Tegel, gdzie pozostała w półgłębokiej wodzie aż do wydobycia w listopadzie 1949 r. 


Sam Berlin został wówczas podzielony. We wrześniu 1950 roku władze socjalistyczne w Berlinie Wschodnim kazały wysadzić w powietrze barokowy pałac z większością cennego wyposażenia artystycznego, który można było odbudować, niszcząc w centrum Berlina główne dzieło architektoniczne Schlütera. Dla Senatu Berlina Zachodniego przeniesienie pomnika do sektora wschodniego nie wchodziło już w rachubę. Na otwarcie Festiwalu Berlińskiego w 1951 roku na głównym dziedzińcu Pałacu Charlottenburg stanął pomnik. 

Pomnik konny Wielkiego Elektora został przedstawiony na znaczku 1 marki niemieckiej z 1956 r. W 1967 r. głowa pojawiła się na znaczku o wartości 20 fenigów. Pomnik Wielkiego Elektora można go uznać za jedno z najwybitniejszych dzieł rzeźbiarskich na świecie.

Jeśli podobał Ci się mój post, możesz mi postawić kawę! Kliknij!  Dzięki! 

buycoffee.to/propatria