"Cmentarz" w kościele w Altenbergu

tarcze pogrzebowe na kolumnie

grobowiec pary książęcej z Bergu z XIV wieku

płyta nagrobna opata Johanna Jacoba Lohe z XVIII w.

Altenberger Dom stanowi miejsce pochówku władców miejscowego księstwa: tu spoczywają grafowie i książęta z Bergu i Jülich (z XII-XVI wieku) oraz opaci z czasu największego rozkwitu opactwa z XVII i XVIII wieku. W lewym skrzydle transeptu umieszczone są dwie okrągłe tarcze pogrzebowe (o średnicy 170 cm i 107 cm) na czarnym tle i kolorowym poczwórnym herbem księcia Wilhelma III. von Jülich Berg (+1511) i jego żony Sibilli von Brandenburg (+ 1524).

NMP z Altenbergu

1. Ołtarz NMP

2. Altenberger Madonna

2. Ta sama figura z drugiej strony

3. skromny zachodni portal, po lewej zwiastujący archanioł Gabriel, po prawej NMP

Altenberger Dom jest pod wezwaniem NMP, stąd we wnętrzu i na zewnątrz świątyni znajduje się kilka akcentów maryjnych.

1. Po prawej stronie świątyni w Altenburgu znajduje się ołtarz przedstawiający ukoronowanie NMP. Dzieło powstało w południowych Niemczech około 1480 roku. W przedstawieniu rzeźbiarskim widzimy całą Trójcę Świętą: Boga Ojca, Chrystusa i Ducha Św. jako gołębicę, która nakłada koronę na głowę Maryi.

2. W nawie głównej centralnie wisi figura NMP tzw. Altenberger Madonna. Co ciekawe rzeźba jest dwustronna i przedstawia Matkę Boską z dzieciątkiem Jezus, które trzyma kulę ziemską. Figura ma 170 cm wielkości oraz jest wykonana z drewna, trafiła tutaj z Berlina w 1910 r.

3. Przed wejściem, nad zachodnim portalem świątyni znajduje się grupa rzeźbiarska, przedstawiająca scenę zwiastowania NMP, autorstwa kolońskiego rzeźbiarza Simona.

Klasztorna kuchnia w Altenbergu

Küchenhof czyli klasztorny dwór kuchenny

brama prowadząca do kuchni

i już wiemy kiedy(1755) i jaki opat zafundował bramę kuchenną (Johannes Hoerdt)

usytuowanie dworu kuchennego, obok kaplica św. Marka

Klasztor cysterski w Altenbergu przeżywał w pierwszej połowie XVII wieku czas rozkwitu. W tamtym czasie powstało wiele zabudowań gospodarczych m. in. kuchnia tzw. Küchenhof (dwór kuchenny). Zabudowania kuchenne powstały w stylu barokowym obok kaplicy św. Marka, obecna postać ukształtowana została około 1755 roku.

Hitlerjugend w dawnym klasztorze w Altenbergu

zabudowania poklasztorne w Altenbergu

święci cysterscy na Haus Altenberg

herb opata Johanna Jakoba von Lohe z 1692 roku

Ten dom nazywa się Haus Altenberg i posiada bogatą historię. Najpierw były tu zabudowania klasztorne cystersów, po kasacie zakonu tu znajdowała się fabryka chemiczna, która następnie wyleciała w powietrze i budynki podupadły w ruinę. W połowie XIX wieku diecezja kolońska przejęła  zabudowania i z czasem pełniły funkcję siedziby dla katolickich grup młodzieżowych jako dom młodzieżowy. Haus Altenberg był dwunastokrotnie zajmowany przez policję i Gestapo. W 1942 roku został ostatecznie przejęty i tu powstało centrum szkoleniowe młodzieży Hitlera - Hitlerjugend. Po wojnie ponownie zabudowania wróciły w ręce kościelne i służą m. in. jako dom młodzieżowy, centrum informacji turystycznej czy księgarnia.

Witraży czar w kaplicy św. Marka

sceny bolesne z życia NMP w rozecie

ołtarz i witraż z Chrystusem Tronującym

szersza perspektywa: po lewej NMP a po prawej św. Jan Chrzciciel

św. Jan Chrzciciel wskazujący na Baranka

św. Bernard z Clairvaux - propagator cystersów

Gdy się wchodzi do jednonawowej kaplicy św. Marka w Altenbergu obejmują nas ciemności. Ale za chwilę porywa nawiedzającego piękno wnętrza i witraży. W rozecie na przeciwko wejścia umieszczony jest witraż ukazujący sceny z życia Maryi: tzw. siedem bólów Maryi. Centralnie widzimy Matkę z martwym Synem i obiegający scenę napis: ora pro nobis Mater Dolorosissima (módl się za nami, Matko Boleściwa), W pozostałych, sześciu, mniejszych medalionach ukazano pozostałe sceny bolesne z życia NMP. W kaplicy znajdują się jeszcze 5 witraży.
Centralnie widzimy tronującego Chrystusa, otoczony po lewej i prawie stronie przez Maryję, Jana Chrzciciela, św. Bernarda z Clairvaux i Engelberta.

Romańska kaplica św. Marka

romańska kaplica św. Marka

kaplica przyklejona do zabudowy poklasztornej

tymi drzwiami można wejść do bardzo interesującego wnętrza, ale o tym w następnym poście

W Altenbergu znajduje się piękny przykład późnoromańskiej architektury - to kaplica św. Marka (Markuskapelle). Należała ona oczywiście do opactwa cysterskiego i została wybudowana około 1220/30 roku na fundamentach wcześniejszej budowli. Po skasowaniu klasztoru w 1803 roku kaplica użytkowana była nawet jako kuźnia. Obecnie znowu pełni funkcje kultyczne.

Katedra katolicko-ewangelicka?

potężna bryła kościoła pocysterskiego

wejście główne z ogromny oknem

kościoły cysterskie nie miały okazałych wież

model zespołu klasztoru pocysterskiego w Altenbergu

widok kościoła na planie łacińskim

Dom w języku niemieckim oznacza katedrę. I tak określany kościół znajduje się w cichej dolinie w Altenbergu niedaleko Kolonii. Altenberger Dom (nazywany także „Bergischer Dom“ ) to wielki dawny kościół klasztor cystersów. I mimo tradycyjnego określenia Dom nigdy nie znajdowała się tu siedziba biskupia. Tu od 1133 roku swój klasztor założyli cystersi. Od 1511 roku świątynia służyła jako miejsce pochówku grafów i książąt z Bergu i Juelich-Bergu. Co ciekawe kościół stanowi własność landu Nadrenii-Westfalii i od 1857 (na mocy decyzji króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV) jest jednocześnie używana przez parafię ewangelicką oraz rzymsko-katolicką. 

I polonica: Stąd wyruszyli cystersi do Polski i założyli klasztory w Łęknie (1143) oraz w Lądzie (1175).