Pokazywanie postów oznaczonych etykietą sztuka. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą sztuka. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 30 marca 2026

Epitafia i freski w katedrze w Wetzlarze


W katedrze w Wetzlar zachowało się łącznie 52 epitafia i nagrobki. Upamiętniają one osoby pochowane w kościele, ale większość z nich nie znajduje się już w pierwotnych miejscach pochówku. Epitafia rozmieszczone są w absydzie, kaplicy św. Mikołaja, transepcie, nawie i wieży południowej, stojąc pionowo przy ścianach lub w nich osadzone.

Epitafia wykonane są z różnych materiałów (z czerwonego piaskowca, z marmuru lahnowskiego, kamienia lawowego i pustaka żużlowego).  Epitafia z piaskowca pochodzą z późnego średniowiecza i renesansu, natomiast marmur lahnowski był używany w czasach Cesarskiego Dworu Komnatowego.

Średniowieczne kamienie były pierwotnie płytami grobowymi i dlatego mają jedynie niewielką płaskorzeźbę. Najstarszym epitafium jest płyta nagrobna Richolfa Reige, radnego Wetzlar, datowana na 1362 rok. Została odkryta w posadzce podczas renowacji katedry w 1906 roku i następnie przeniesiona na ścianę północnej nawy bocznej.

Pierwotnie wszystkie epitafia w katedrze miały inskrypcje. Niektóre z nich są obecnie zniszczone przez warunki atmosferyczne, jak na przykład epitafium nieznanej kobiety zmarłej w 1599 roku, znajdujące się w piwnicy południowej wieży. Większość zachowanych epitafium ma inskrypcje łacińskie. Tylko trzy płyty mają inskrypcje w języku niemieckim.

W epitafiach wybrano różne style przedstawienia. Sześć epitafiów przedstawia postacie zmarłych naturalnej wielkości. Doskonałym przykładem jest płyta nagrobna rycerza Anzelma, znanego również jako Hun. Znajduje się ona na północnej ścianie absydy i przedstawia rycerza w tunice z mieczem. Dwa epitafia przedstawiają motywy biblijne. Epitafium małżeństwa Pusselów przedstawia Zwiastowanie Narodzenia Chrystusa. Na innym epitafium przedstawiono Adorację Ukrzyżowanego. Większość epitafiów nie zawiera jednak konkretnych wizerunków zmarłych, lecz herby rodzinne lub symbole. Na przykład epitafium Johanna Christopha von Schmitza zawiera czaszkę jako symbol śmiertelności.

Zmarli to przede wszystkim członkowie dworu cesarskiego, tacy jak Hulderich von Eyben, Erich Mauritius i Valentin Ferdinand Gudenus. Istnieją również epitafia dla dziekanów i kanoników Marienstift (kolegiaty św. Marii), a także szlachty z regionu Lahngau. Ponadto trzy epitafia poświęcone są mieszkańcom Wetzlar.

Zachodnią ścianę nawy ozdobiono na początku XIV wieku wielkoformatowym freskiem przedstawiającym Sąd Ostateczny. Chrystus w obecności Marii i Jana Chrzciciela sądzi zmarłych, którzy powstają z grobów. Za chórem organowym zachowały się figury Marii, aniołów z trąbami i trzech świętych. 

W drugiej połowie XIV wieku we wnętrzu kościoła powstało kilka fresków, które odrestaurowano w 1987 roku. Prostokątny panel w północnym transepcie przedstawia duży krzyż i pięciu świętych. Postać najbardziej na prawo to święty Krzysztof. Ten niewielki obraz stanowił malowidło ołtarzowe dawnego ołtarza bocznego. W południowym transepcie, nad epitafium Huldericha von Eybena, znajduje się fresk przedstawiający kilka scen z życia Marii Magdaleny. Na ścianie południowej Trzej Królowie przedstawieni są w dwóch równych fragmentach fresku. Oba freski prawdopodobnie należały również do dwóch ołtarzy bocznych.



wtorek, 6 stycznia 2015

Wnętrze bazyliki w Steinfeld

ołtarz główny przedstawiający zakonodawców norbertańskich i świętego Michała Archanioła

w prezbiterium stalle wraz z gablotami z relikwiami
średniowieczne malowidło ścienne przedstawiające grupę Ukrzyżowania

XVII wieczna drewniana ambona z figurami 4 ewangelistów

Pieta z początku XV wieku

barokowy ołtarz w romańskiej świątyni

kaplica św. Urszuli z romańskimi freskami (Chrystus w mendorli)

niedziela, 7 kwietnia 2013

Świecznik Barbarrosy

świecznik Barbarossy
w szerszej perspektywie kaplicy pałacowej
Wnętrze kaplicy pałacowej w Aachen zdobi romański świecznik kolisty (miedziany i złocony) z XII wieku (tzw. świecznik Barbarossy), podarowany przez cesarza Fryderyka I Barbarossę i jego żonę Beatrycze (1165/70) ku czci NMP i cesarza Karola I Wielkiego. Jego 48 świec zapalanych jest wyłącznie z okazji wielkich świąt kościelnych. Kształt świecznika nie jest przypadkowy, bo nawiązuje do 12 bram Jerozolimy jak i do 12 apostołów. Idea religijna została przekuta w rzecz materialną. 

Pala d'Oro

Pala d'Oro w prezbiterium katedry
od dołu Pala d'Oro, dalej relikwiarz NMP
Pala d'Oro tak nazywa się złote antependium ołtarzowe znajdujące się w katedrze w Akwizgranie (jeden z trzech zaledwie przykładów złotniczej okładziny, zachowanych z czasów karolińsko-ottońskich, pozostałe to tzw. Antependium z Bazylei i antependium z kościoła Św. Ambrożego w Mediolanie). Dzieło datuje się na około 1020 rok i charakteryzuje się wpływami reńskimi, bizantyjskimi i późnokarolińskimi. Oprawa charakteryzuje się bogatą treścią, która zawarta jest w trybowanych przedstawieniach figuralnych. Dziesięć prostokątnych kwater wypełnia cykl pasyjny (od Wjazdu do Jerozolimy po trzy Marie u Grobu w poranek wielkanocny). Pośrodku we wrzecionowatej mandorli Chrystus w majestacie, któremu asystują po bokach Maria i św. Michał Archanioł. Całość dopełniają cztery medaliony z symbolami Ewangelistów.

Ambona Henryka II

Usytuowana w prezbiterium katedry w Akwizgranie ambona jest wykonana z drewna dębowego, w całości pokryta złotą blachą, inkrustowana szlachetnymi kamieniami, klejnotami z Górnego Egiptu i Bizancjum (m.in. plakietki z kości słoniowej). Część klejnotów pochodzi z daru cesarzowej Teofano. Dzieło ufundował cesarz Henryk II z okazji swej koronacji, co poświadcza inskrypcja na dolnej bordiurze której treść brzmi następująco: "Dążąc do wiecznej chwały, ofiaruje Tobie, Najświętsza Dziewico, pobożny król Henryk, wraz z kosztownościami, to dzieło świętej ambony, błyszczące złotem i drogimi kamieniami, abyś mu swą modlitwą wyprosiła najwyższą łaskę". Złotnik między 1002 a 1014 rokiem miał co robić ;)

piątek, 11 stycznia 2013

Zabytkowe wyposażenie kościoła św. Marcina (Wielki)

Grupa Ukrzyżowania i kamienna chrzcielnica
1. Z pierwotnego wystroju kościoła św. Marcina (Wielki) w Kolonii zachowała się późnogotycka Grupa Ukrzyżowania – krucyfiks z Chrystusem i figury Marii i Jana Ewangelisty. Pierwotnie stanowiły część ołtarza z 1509 roku, fundacji rajcy miejskiego Johanna von Aich. Rzeźby wykonał Tilman van der Burch. Do najstarszych zabytków należy kamienna chrzcielnica z pierwszej połowy XIII wieku. Wykonana jest z jasnego wapienia ma formę oktagonalną. Od strony zewnętrznej jest bogato rzeźbiona. W narożach u góry lwie głowy, w górnej części fryz ze stylizowanymi gałązkami z listkami winnej latorośli. Powyżej duże, stylizowane kwiaty.
Grób Pański
2. Obok znajduje się Grób Pański – pełnoplastyczna figura Chrystusa złożonego do grobu w otoczeniu Nikodema, Marii Salome, Marii Magdaleny, Marii, Jana Ewangelisty i Józefa z Arymatei. Dzieło to ma charakter narracyjny, ukazuje scenę momentu złożenia Jezusa do grobu, obrazują to Nikodem i Józef z Arytamei, którzy kładą prześcieradło z ciałem Chrystusa na grobie. Maria Salome kieruje swój wzrok ku Nikodemowi, pozostali opłakują i adorują Zbawiciela. Dzieło to ma charakter dewocyjny, skierowane dla odbiorców aby oni włączyli się w adorację ciała Chrystusa. Taka forma upowszechniła się we Francji i krajach Rzeszy w XIV–XVI wieku. Dzieło to datowane na początku XVI wieku przypisywane jest Jochannowi von Aich, lub jego warsztatowi. 
figura Chrystusa Ubiczowanego
3. Kolejną rzeźbą związaną prawdopodobnie z warsztatem van der Burcha jest ponadnaturalnej wielkości, drewniana figura Chrystusa Boleściwego, datowana na początek XVI wieku. 
figura św. Elifiusza

4. Do najstarszych dzieł z XII wieku obecnego wystroju należy figura świętego Elifiusza, drugiego patrona świątyni. Trzyma się za głowę, bowiem według legendy został ścięty z polecenia cesarza Juliana (niektóre źródła twierdzą, że przez samego cesarza), a następnie podniósł głowę i trzymając ją rękami udał się do miejsca swego pochówku. Trochę makabryczne, ale tak twierdzą podania z Acta Sanctorum.

czwartek, 10 stycznia 2013

Trzej Królowie w Kolonii

w centrum kolońskiej katedry relikwiarz Trzech Królów
a tu troszkę bliżej
Najcenniejszym obiektem katedry jest znajdujący się w przestrzeni ołtarza głównego relikwiarz Trzech Króli. W 1164 r. cesarz Fryderyk Barbarossa przywiózł je z podbitego Mediolanu nad Ren. Doczesne szczątki Trzech Króli miała znaleźć w IV w. w Jerozolimie św. Helena, matka cesarza Konstantyna Wielkiego, po czym miała je wysłać do Konstantynopola. Stamtąd jeszcze w IV w. zostały przewiezione do kościoła w Mediolanie. Relikwiarz, wykonany pomiędzy 1181 a ok. 1230, jest w typie domkowym, składa się z trzech sarkofagów które tworzą swego rodzaju trójnawową bazylikę. Wykonany jest z drewna, całkowicie pokrytego złotą i srebrną okładziną i wyszukanymi dekoracjami z ponad tysiąca kamieni szlachetnych. Na ścianach relikwiarza przedstawiono biblijną historię świata oraz postaci proroków i apostołów. Wewnątrz mieszczą się relikwie Trzech Króli, a ponadto świętych Nabora i Feliksa oraz Grzegorza ze Spoleto. Autorem tego dzieła jest Mikołaj z Verdun i jego warsztat, autor ołtarza z Klosterneuburga.

Ołtarz patronów miasta Kolonii


W katedrze kolońskiej znajduje się w kaplicy maryjnej ołtarz Trzech Króli (niem. Dreikönigsaltar), znany również jako Ołtarz Patronów Miasta (Altar der Kölner Stadtpatrone). Jest to XV- wieczne dzieło Stefana Lochnera w formie tryptyku.  
Program ikonograficzny odnosi się do miasta Kolonii, będącej wówczas jednym z ważniejszych miast Rzeszy, siedzibą arcybiskupstwa oraz silnym ośrodkiem artystycznym. Patronami miasta i katedry są ukazani w środkowej scenie Trzej Królowie, których relikwie spoczywają do dziś w katedrze.
Po lewej stronie widzimy św. Urszulę i towarzyszące jej dziewice w liczbie jedenastu, które zostały zamordowane przez Hunów w Kolonii w roku 383 podczas ich pielgrzymki do Rzymu. Na proporcu znajduje się godło odnoszące się zarówno do św. Urszuli i jej dziewic (11 płomieni), jej pochodzenia (Anglia) natomiast sztandar odnosi się do ówczesnej przynależności Kolonii do Hanzy (biało-czerwone barwy były barwami tego związku miast).
Kolejnym patronem miasta jest zmarły ok. 304 roku święty Gereon – męczennik, legionista rzymski, ukazany w prawym skrzydle jako chrześcijański rycerz. W wiekach średnich był patronem rycerzy. W pobliżu ratusza znajduje się kościół św. Gereona.

czwartek, 16 lutego 2012

KaDeWe - dom towarowy z Zachodu

budynek KaDeWe
element architektoniczny: kobieta na orle, facet na baranie
dom towarowych dla bogatych
logo - domu towarowego Zachodu
KaDeWe czyli "Kaufhaus des Westens" był jednym z pierwszych domów towarowych w Niemczech. Otwarty został w 1907 r. i do dziś słynie z produktów z górnej półki. I ponoć jest największym domem towarowym w Europie. I jest tam naprawdę drogo...

piątek, 25 marca 2011

Skarby Gottesbergu

ołtarz z grupą ukrzyżowania
niecodzienne tabernakulum
relikwiarz Przenajświętszej Krwi Chrystusa
(namoczony materiał)

czwartek, 24 marca 2011

Kaplica zamkowa w Bad Wurzach

Kaplica jest najstarszą częścią zamku, wzmiankowana już 1422 roku.
wejście do kaplicy
wnętrze kaplicy zamkowej
płyta nagrobna
prawdopodobnie jeden z właścicieli zamku z rodu Waldburg-Wurzach, chyba Georg albo Johann Pięknowłosy, niestety nie mogę nigdzie tego znaleźć i sprawdzić...

środa, 23 marca 2011

Barokowa klatka schodowa zamku Bad Wurzach

widok na centralną część zamku

widok na lewe skrzydło zamku


barokowa klatka schodowa

Zamek jest zbudowany w kształcie "podkowy", otwiera swe trzy zrównoważone skrzydła w kierunku miasta. Duży reprezentatywny budynek to typowe dla sztuki baroku.
sufit przedstawiający panteon olimpijski
klatka schodowa
Centrum środkowego układu tworzy klatka schodowa nieznanego architekta, który jest uznawana za jeden z klejnotów architektury barokowej Górnej Szwabii. Elegancko zakrzywione schody z piaskowca prowadzą na trzy poziomy. W ozdobę klatki wykorzystano także marmur i alabaster. Kolumny, balustrady, rzeźby, aniołki i inne ozdoby oferują oczom wspaniały widok. Niezwykła technika architektury, różne triki wizualne, gra światła i cienia to kunszt rzemiosła barokowego twórcy. Wchodząc do klatki uderza szeroka i imponująca perspektywa. Daje wrażenie otwarcia we wszystkich kierunkach, mamy nawet domalowane okna. Sufit jest ozdobiony wspaniałym freskiem przedstawiającym panteon olimpijski, a szczególnie mit o Herkulesie. 
klatka schodowa zamku
na tym zdjęciu świetnie widać wymalowane imitacje okien
W prawym skrzydle zamku znajduje się kaplica zamkowa.



wtorek, 22 marca 2011

Pomnik Tilly'ego


W Altotting znajduje się pomnik feldmarszałka Tilly'ego. Johann t'Serclaes, hrabia Tilly (1559-1632) – generał w służbie bawarskiej, a następnie habsburskiej podczas wojny trzydziestoletniej. Walczył przeciw Turkom, a następnie wstąpił na służbę księcia Maksymiliana I Bawarskiego, twórcy Ligi Katolickiej. Po wybuchu wojny trzydziestoletniej dowodził wojskami Ligi, które wraz z armią cesarską rozgromiły siły protestanckie w bitwie na Białej Górze w roku 1620. W późniejszej fazie palatynackiego okresu wojny Tilly walczył przeciw Mansfeldowi, Chrystianowi Brunszwickiemu i innym. Pokonany przez Mansfelda w kwietniu 1622 roku pobił go w maju pod Wimpfen, czerwcu pod Hoechst i pod Stadtlohn w roku następnym. Po przystąpieniu do wojny Chrystiana IV, króla Danii w roku 1625 Tilly wraz z Wallensteinem byli głównodowodzącymi wojsk prowadzących przeciw niemu działania. W roku 1626 wspomagany przez część sił Wallensteina zwyciężył pod Lutter am Barenberge. Po odsunięciu Wallensteina w roku 1630 Tilly objął dowództwo nad armią cesarską, nie zdołał jednak nic zdziałać w walkach przeciw Gustawowi Adolfowi. 20 maja 1631 roku wojska Tilly'ego i Pappenheima złupiły zdobyty Magdeburg i dokonały masakry ludności cywilnej (protestantów), za aprobatą Tilly'ego. W bitwie pod Breitenfeld został rozbity przez Gustawa Adolfa. Rok później, podczas bitwy z Gustawem Adolfem pod Rain nad rzeką Lech Tilly odniósł ciężką ranę: został trafiony kulą armatnią w prawe ramię. Wkrótce zmarł w wyniku infekcji.