Marienplatz - Plac Mariacki w Monachium

Katedra NMP w Monachium

Pałac Nymphenburg w Monachium

Kościół teatynów i Teresa Kundegunda Sobieska - ślad Polski

kościół teatynów, Monachium

herby bawarski i Rzeczpospolitej, Monachium

tablica fundacyjna

Przy Odeonsplatz w Monachium rzucają się w oczy dwie wieże kościoła teatynów (niem. Theatinerkirche). Świątynia pod wezwaniem św. Kajetana została wybudowana w stylu włoskiego baroku i jest jedną z najwspanialszych w stolicy Bawarii. Klasztor i świątynia stanowiła wotum dziękczynne Ferdynanda i Henrietty Adelajdy z faktu urodzenia ich długo oczekiwanego syna, przyszłego księcia-elektora Maksymiliana II Emanuela (11 lipca 1662). Na życzenie Henrietty wybrano zakon teatynów, którzy mieli przyczynić się do odrodzenia miejscowego duchowieństwa diecezjalnego i rozwijać działalność misyjną. Maksymilian II Emanuel poślubił córkę Jana III Sobieskiego Teresę Kunegundę. Była jedynym dzieckiem króla polskiego Jana Sobieskiego, które zasiadło na tronie. Księżna została pochowana w krypcie tego kościoła. Stąd nie dziwi już znajdujące się w szczycie kościoła obok bawarskich lwów godło Rzeczpospolitej z białymi orłami.
Łaciński napis na tablicy fundacyjnej: "Św. Kajetanowi z Thiene, założycielowi regularnych kleryków i umiłowanemu orędownikowi, na podstawie ślubu księcia elektora Ferdynanda Marii i księżnej Henrietty Marii Adelajdy w 1675 roku ofiarujemy tę świątynię, powstałą z wiecznie trwającą wdzięcznością, za dar narodzin Maxa Emanuela, księcia dziedzica" (moje wolne tłumaczenie ;).

Pierwszy obóz koncentracyjny - KL Dachau

budynki obozowe i upamiętnienie KL Dachau

zabudowa obozowa

na bramce prowadzącej do obozu znany napis Arbeit macht frei - praca czyni wolnym

Pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny został założony wiosną 1933 roku na północ od Monachium w Dachau. Po 1939 roku większość więźniów pochodziła z Polski, głównie księża i inteligencja.

Jak przy kuflu piwa tworzyła się historia

budynek Hofbrauhaus w Monachium

Hitler przy piwie

W tej monachijskiej piwialni (Münchner Hofbräuhaus) rozpoczął się najciemniejszy rozdział historii XX wieku. W 1918 roku nieznany, niepozorny człowiek pierwszy raz wystąpił tu publicznie i  porwał tłum. W piwialni w wielkiej sali (Festsaal) zebrali się zwolennicy partii robotniczej Alfreda Drexlera. Lało się piwo, wnętrze zadymione. Wtedy wstał mężczyzna ubrany jak kelner, z wąsikiem jak Charlie Chaplin i wygłosił płomienną mowę. To był Adolf Hitler, malarz któremu się nie wiodło, wcześniej nie dostał się do Akademii Sztuk Pięknych we Wiedniu i w 1913 roku przybył do Monachium. Dziesięć lat później próbował poprzez pucz zdobyć władzę. Następnie, 10 lat później, opuścił Monachium jako demokratycznie wybrany kanclerz Rzeszy weimarskiej. Resztę historii zna cały świat.
Co ciekawe regularnie odwiedzał tę piwialnię Władimir Lenin, podczas swego pobytu w Monachium.

...
Hitlers München: Geschichte als Stadtrundgang - weiter lesen auf FOCUS Online: http://www.focus.de/reisen/reisefuehrer/deutschland/tid-7906/hitlers-muenchen_aid_138239.html

Największy renesansowy kościół na północ od Alp

wnętrze jezuickiej świątyni

ołtarz główny z obrazem Archanioła Michała, patrona kościoła

Kościół Archanioła Michała to pierwsze wybitne dzieło renesansu w Monachium i zarazem największy renesansowy kościół na północ od Alp, stanowi w rzeczywistości stylistyczne przejście od renesansu do baroku. Wiele pomysłów architektonicznych, związanych z jego budową zostało zaczerpniętych z jezuickiego kościoła-matki – Il Gesu w Rzymie. Natomiast sam kościół św. Michała stał się z kolei wzorcem architektonicznym dla wielu jezuickich budowli barokowych na obszarze niemieckojęzycznym. W przeszłości był również duchowym centrum kontrreformacji w Bawarii. Kościół św. Michała jest olbrzymi, długi na 78,20 m i szeroki na 20,29 m. Wnętrze kościoła przedstawia triumf katolicyzmu jako prawdziwego chrześcijaństwa wobec błądzących protestantów. Ołtarz główny, to imponujące dzieło Wendela Dietricha, wykonane według projektu Friedricha Sustrisa w latach 1586–1589, jest trzykondygnacyjny. Centralne miejsce zajmuje w nim obraz Święty Michał w walce ze smokiem, pędzla Christopha Schwartza. W trzeciej kaplicy bocznej po prawej stronie znajduje się średniowieczny relikwiarz skrzynkowy świętych Kosmy i Damiana, patronów lekarzy i aptekarzy, wykonany ok. 1400 w Bremie i przeniesiony do Monachium w 1549 przez księcia Maksymiliana I. Świątynia, którą opiekują się jezuici, oficjalnie stanowi własność Wolnego Państwa Bawarii.

Karlstor na Karlsplatz czy na Stachus?

Karlstor to zachodnia brama miejska w Monachium. Obecna budowla została przebudowana przez elektora Karla Theodora, stąd nazwa brama Karla. Znajduje się ona przy placu Karla, ale Monachijczycy nie lubili elektora, który chciał się wymienić ziemią z Austriakami i w zamian za Bawarię chciał uzyskać inne ziemie. Jednak do transakcji nie doszło i do dziś nazwa Karlsplatz jest używana przez turystów i obcych, dla Bawarczyków to Stachus na pamiątkę gospody, która tu funkcjonowała i jej właściciela Eustachego.

Po bawarsku

bawarska kelnerka

w drodze do piwialni

w oczekiwaniu na piwo

Grób cesarza

W pierwszej południowej kaplicy katedry monachijskiej znajduje się ogromny manierystyczny sarkofag cesarza Ludwika IV Bawarskiego (+1347), w ten sposób uczczony został jeden z dwóch zaledwie Wittelsbachów, którzy sięgnęli po koronę Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Obok cesarza spoczywa Beatrycze świdnicka, jego żona z dynastii Piastów śląskich.

Barokowy kościół Świętego Ducha w Monachium

wejście do świątyni

Kościół Ducha Świętego (niem. Heilig-Geist-Kirche) jest usytuowany w historycznym centrum miasta, tuż za kościołem św. Piotra i jest jedną z najstarszych świątyń w stolicy Bawarii. Zaczątkiem świątyni była kaplica w stylu romańskim, wzniesiona w 1208 roku przy hospicjum. Po pożarze miasta stanął w tym miejscu nowy kościół w stylu gotyckim pod wezwaniem Ducha Świętego, ukończony w 1392 r. W I poł. XVIII wieku został on całkowicie przebudowany w stylu barokowym. Po sekularyzacji dóbr kościelnych w Bawarii w 1806 r. hospicjum uległo również sekularyzacji, a następnie zostało częściowo rozebrane by umożliwić rozwój wielkiego, istniejącego do dziś placu targowego (niem. Viktualienmarkt). Wnętrze kościoła przedstawia dziś mieszaninę gotyku i baroku.

Król Max

Pomnik króla Maxa I Józefa na Max-Joseph-Platz

Król Max to bawarski król Maksymilian I Maria Michał Jan Baptist Franz de Paula Józef Kacper Ignacy Leszek Nepomucen Wittelsbach. Wprowadził nowy kodeks karny, wprowadził podatki dla wszystkich bez względu na status społecznych, przeprowadził sekularyzację dóbr kościelnych. W polityce zagranicznej sympatyzował z Francją. Na mocy pokoju w Preszburgu przestało istnieć Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego i wszyscy dotychczasowi elektorzy przyjęli tytuły królewskie. 1 stycznia 1806 roku w Monachium Maksymilian Józef został pierwszym królem Bawarii. Osobiście uczestniczył w kongresie wiedeńskim, gdzie otrzymał Wurzburg w zamian za zrzeczenie się na rzecz Austrii Tyrolu i Salzburga.

Dzik panuje w klasztorze

W Monachium przed byłym klasztorem i kościołem augustianów stoi rzeźba dzika. Bowiem od 1966 roku w murach dawnego klasztoru panuje tematyka myśliwska. Znajduje się tu niemieckie muzeum myśliwstwa i rybołówstwa. Dawny kościół augustianów św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty to gotycka bazylika (z końca XIII-XV wieku), wnętrze zostało w 1619/20 roku przebudowane w stylu barokowym, a w 1803 roku sam kościół utracił funkcje sakralne. I dziś przed wejściem dzik zaprasza do zwiedzania trofeów myśliwskich, choć mury budowli nie utraciły rysów kościelnych.

Pucz piwiarniany przy Feldherrnhalle

Feldherrnhalle w całej okazałości

Johan von Tilly, katolicki wódz z czasów wojny trzydziestoletniej

von Wrede, bawarski marszałek z czasów wojen napoleońskich

środkowa rzeźba nawiązuje do zwycięskiej wojny z Francją

Do 1816 roku stała tu gotycka brama miejska, w latach 1841-4 powstała tu trójarkadowa Feldherrnhalle na wzór florenckiej Loggia dei Lanzi. Budowla pełniła rolę pomnika poświęconego bohaterom Bawarii. Stąd wewnątrz znajdziemy wodzów: von Tilly'ego i von Wrede. Potem pojawiła się środkowa kompozycja rzeźbiarska poświęcona bohaterom wojny francusko-pruskiej z lat 1870-1. W czasie nieudanego puczu Hitlera w 1923 roku odbył się tu słynny marsz do Feldherrnhalle, zginęło wówczas 16 zwolenników Hitlera i 4 policjantów. Pucz monachijski nazywany był też piwiarnianym. Tłum został rozproszony, a Hitler zwiał. Kiedy doszedł do władzy w 1933 roku pucz stał się głównym elementem kultu faszystowskiego, a budowla pomnikiem niemal kultowym.

Michael Jackson jako renesansowy kapelmistrz?

pomnik Orlando di Lasso

cokół opanowany przez fanów Michaela Jacksona

obok Bayerisches Hof, luksusowy hotel, w którym nocował Michael Jackson

Orlando di Lasso to jeden z najwybitniejszych kompozytorów i kapelmistrzów późnego renesansu, który działał na dworze monachijskich Wittelsbachów. Za jego przewodnictwa bawarska kapela dworska należała do najlepszych i najliczniejszych tego rodzaju zespołów w Europie. Na Promenadeplatz ustawiono na jego część pomnik. Aktualnie pomnik został "zajęty" przez fanów Michaela Jacksona, którzy palą na nim świeczki, kładą kartki, listy, kwiaty, bowiem na przeciwko znajduje się hotel Bayerisches Hof, dawny pałac Montgelas, w którym nocował amerykański piosenkarz w czasie swych pobytów w Monachium. Gwiazdor podczas jednej z wizyt pokazywał fanom przez okno niemowlaka. Fani w ten sposób domagają się ustawienia pomnika dla Michaela Jacksona w Monachium.

O lwie, bazyliszku, smoku i wężu u stóp Maryi

walczący putto ze smokiem

putto i wąż

W Monachium na Marienplatz w 1638 roku wzniesiono kolumnę maryjną (niem. Mariensäule), upamiętniającą koniec szwedzkiej inwazji. Podczas wojny trzydziestoletniej elektor Maksymilian I złożył ślubowanie z prośbą o ocalenie Monachium i Landshut z zawieruchy wojennej. Monachium zostało zajęte przez oddziały szwedzkie, wojsko domagało się zniszczenia miasta w zemście za spustoszenie Magdeburga. Mimo tragicznej sytuacji król szwedzki Gustaw II Adolf oszczędził je wbrew woli swych żołnierzy. To wydarzenie ocalenia przeszło w pamięci jako cud z Monachium. A Maksymilian nakazał ustawić kolumnę z marmuru ku czci Maryi, patronki i opiekunki Bawarii (Schutzfrau Bayerns). Przy cokole znajdują się cztery walczące putta ze zwierzęcymi przedstawieniami plag. Lew ucieleśnia wojnę, bazyliszek dżumę, smok głód i wąż herezję. Kolumna wyznacza środek geograficzny miasta i stąd mierzy się również odległości w mieście. 

Zaczarowana Julia

Julia z uwiędłymi kwiatami

Przy Marienplatz w Monachium obok Starego Ratusza znajduje się rzeźba "Zaczarowanej Julii", dar od Verony miasta partnerskiego Monachium. Dotknięcie (potarcie, przytulenie) odpowiedniej części Julii (piersi) przynosi szczęście w miłości.